Grzegórzki: co zobaczyć
Grzegórzki: co zobaczyć?
Grzegórzki to dzielnica, przez którą wielu krakowian przejeżdża codziennie – w drodze do centrum, do pracy czy na uczelnię. Czy znajdzie się tu ktoś, kto nigdy nie przesiadał się na rondzie Grzegórzeckim, czy Mogilskim? Mało kto zatrzymuje się tu jednak na dłużej, pomijając może zakupy w galerii Kazimierz. A szkoda, bo ta część miasta kryje historię znacznie starszą niż mogłoby się wydawać i moc perełek wartych zobaczenia.
Dzisiejsze Grzegórzki były kiedyś podkrakowską wsią, która z czasem przekształciła się w przemysłowe zaplecze Krakowa. To tutaj rozwijały się fabryki i infrastruktura, która napędzała miasto, choć sama dzielnica pozostawała nieco na uboczu, pomiędzy starym Krakowem a Kazimierzem. W początkiem XX w. obszar ten został włączony do Krakowa, a dzisiaj, wraz z okolicznymi terenami, tworzy dzielnicę II Krakowa.
Mimo że wiele osób traktuje Grzegórzki głównie jako trasę tranzytową między centrum a wschodnią częścią miasta, wystarczy zejść z głównej drogi, aby odkryć miejsca z ciekawą historią, nieoczywistą architekturą i śladami przemysłowej (choć nie tylko!) przeszłości. W tym wpisie pokażę trzy miejsca na Grzegórzkach, które warto zobaczyć – nawet jeśli na co dzień tylko je mijacie.
1. okolice al. Daszyńskiego – serce Grzegórzek
Okolice al. Daszyńskiego to ten obszar dzielnicy II Krakowa, gdzie mieszczą się historyczne tereny wsi Grzegórzki. To tu także przemysłowe ślady widoczne są najlepiej. Z jednej strony, u wylotu alei przy ul. Grzegórzeckiej, nasz wzrok przyciąga Hala Targowa. Ten modernistyczny budynek został wybudowany w latach XX w. w celu poprawy standardów sanitarnych. Obok hali znajduje się wspomnienie dawnego mostu na Wiśle: to współczesny wiadukt kolejowy nad ul. Dietla. Z kolei u drugiego krańca al. Daszyńskiego, w okolicy wciąż istniejącego koryta Wisły, znajduje się galeria Kazimierz. Charakterystyczne ceglane budynki są zabudowaniami dawnej miejskiej rzeźni. Nazwa kompleksu handlowego nawiązuje do sąsiadującego z Grzegórzkami Kazimierza. Pomiędzy Halą Targową, a Galerią Kazimierz rozciąga się dawna przemysłowa dzielnica.
2. ulica Kopernika – najbardziej zabytkowa część Grzegórzek
Ulica Kopernika to najstarsza, a zarazem najbardziej zabytkowa część aktualnej dzielnicy II Krakowa. Prowadzi przez tereny dawnej jurydyki „Wesołej”. Ale uwaga: nie cała ulica Kopernika mieści się w dzielnicy II! Początkowa część tej ulicy (ta bliżej Plant) zalicza się do dzielnicy I, czyli Starego Miasta. Granica pomiędzy tymi dwiema dzielnicami biegnie wzdłuż torów kolejowych przy ul. Blich. Po grzegórzeckiej stronie można zobaczyć aż 3 zabytkowe kościoły: bazylikę Najświętszego Serca Pana Jezusa (to jeden z największych kościołów w Krakowie), kościół Niepokalanego Poczęcia NMP oraz kościół św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża. Oprócz tego mieści się tutaj także zabytkowy Ogród Botaniczny UJ. Pomiędzy tymi perełkami rozlokowane są z kolei dawne budynki Szpitala Uniwersyteckiego. Aktualnie teren ten poddawany jest rewitalizacji. Mieści się tu m.in.: Apteka Designu. Więcej o Wesołej możesz poczytać tu.
3. osiedle oficerskie – urbanistyczna perełka na skalę całego Krakowa
Osiedle oficerskie powstało dwudziestoleciu międzywojennym jako zagospodarowanie wcześniej niezabudowanego obszaru w okolicy fortu. Pozostałości po owym forcie wznoszą się do dziś na rondzie Mogilskim. Samo osiedle uznawane jest za perełkę krakowskiego urbanizmu: są tu wytyczone szerokie ulice, przy których wznoszą się przepiękne wille, tonące w zieleni. Swoją nazwę osiedle zawdzięcza zamieszkującym go oficerom, dla których domy projektowali uznani krakowscy architekci.
Grzegórzki są idealnym przykładem miejsca, które nie kojarzy się Krakowianom ze zwiedzaniem, a jednak oferuje dużo ciekawych miejsc do zobaczenia. Wszystkie miejsca z tego wpisu znajdują się blisko takich punktów przesiadkowych jak rondo grzegórzeckie i mogilskie. Może zatem warto czasami wydłużyć odrobinę powrót do domu i zwiedzić Grzegórzki? Krakowskie dzielnice zdecydowanie potrafią zaskoczyć!
